PHP Eğitim Serisinin bu dersinde Operatörlerden bahsedeceğim öncelikle Operatörleri belirli başlıklar altında adlandıralım.

  • Aritmetik Operatörler,
  • Atama Operatörleri
  • Arttırma ve Azaltma Operatörleri
  • Karşılaştırma Operatörleri
  • Mantıksal Operatörler

olmak üzere Operatörleri 5 farklı başlık altında inceleyebiliriz.

 

Aritmetik Operatörler Nedir ?

Aritmetik Operatörler, matematik işlemleri ile aynıdır yani,

  • Toplama (+)
  • Çıkarma (-)
  • Çarpma (*)
  • Bölme (/)
  • Mod (Kalan) (%)

hesaplama işlemlerini Aritmetik Operatörler ile yapabiliriz.

<?php

$a = 20;

$b = 2;

echo $a + $b; //Toplama İşlemi:  22 olarak çıktı vericek.

echo $a – $b; //Çıkarma İşlemi: 18 olarak çıktı vericek.

echo $a * $b; //Çarpma İşlemi: 40 olarak çıktı vericek.

echo $a / $b; //Bölme İşlemi: 10 olarak çıktı vericek.

echo $a % $b;//Mod(Kalan Hesaplama): 0 olarak çıktı vericek

?>

yukarıdaki kodları teker teker deneyerek ve ya aynı anda çalıştırarak işlemlerin sonuçlarını görmüş olursunuz.

Atama Operatörleri Nedir ?

Atama Operatörleri hemen hemen Aritmetik Operatörlere benzer bir mantıkla çalışır.

  • Değer Atama (=)
  • Artırarak Değer Atama (+=)
  • Azaltarak Değer Atama (-=)
  • Bölerek Değer Atama (/=)
  • Çarparak Değer Atama (*=)
  • Mod Alarak Değer Atama (%=)
  • Birleştirme Operatörü (.)
  • Birleştirerek Değer Atama (.=)

Değer Atama ve Artırarak Değer Atama

<?php

$a = 10; (1)

$a = $a + 5 // (2)

$a += 5; // (3)

?>

yukarıdaki kodlarda 1. satır Değer Atama Operatörüne bir örnekti. 2. ve 3. satırlar ise aynı işlemi temsil eden sadece biri diğerinden daha kolay bir yazıma sahip olan bir işlemdir.

Azaltarak Değer Atama

<?php

$a = 10;

$a = $a – 5; //(2)

$a -= 5; //(3)

?>

yukarıdaki kodlardada hine ilk örnekte olduğu gibi 2. ve 3. satırdaki işlemleri aynı işlem sadece biri diğerinden daha az kod yazdırıyor.

Bölerek Değer Atama

<?php

$a = 10

$a = $a / 5; //(2)

$a /= 5;// (3)

?>

yukarıdaki kodlardada hine ilk örnekte olduğu gibi 2. ve 3. satırdaki işlemleri aynı işlem sadece biri diğerinden daha az kod yazdırıyor.

Çarparak Değer Atama

<?php

$a = 10;

$a = $a * 5; //(2)

$a *= 5; (3)

?>

yukarıdaki kodlardada hine ilk örnekte olduğu gibi 2. ve 3. satırdaki işlemleri aynı işlem sadece biri diğerinden daha az kod yazdırıyor.

Mod Alarak Değer Atama

<?php

$a = 10

$a = $a % 5; //(2)

$a %= 5; //(3)

?>

yukarıdaki kodlardada hine ilk örnekte olduğu gibi 2. ve 3. satırdaki işlemleri aynı işlem sadece biri diğerinden daha az kod yazdırıyor.

Birleştirme Operatörü

Birleştirme Operatörü, genel olarak 2 farklı değişkeni tek 1 “echo” komutunda birleştirme işleminde kullanılır.

<?php

$ad = “Aydın Can”;

$soyad = “Altun”;

echo $ad . $soyad;

?>

yazıp çalıştırırsak ekrana “Aydın CanAltun” şeklinde yazdığını görebiliriz.

Birleştirme Operatörünü şöylede kullanabilirdik.

<?php

echo “Aydın Can ” . $soyad;

?>

şeklinde kullanırsak ekrana “Aydın Can Altun” yazdırdığını görebilirsiniz.

Birleştirerek Değer Atama

<?php

$ad = “Aydın Can”;

$ad .= “Altun”;

echo $ad;

?>

diye yazarsak eğer hine ekrana “Aydın CanAltun” şeklinde bir çıktı aldığımızı görebilirsiniz.

Arttırma ve Azaltma Operatörleri Nedir ?

Arttırma ve Azaltma Operatörleri bir değişkenin değerini 1 artırma ve ya 1 azaltma ya yarıyan operatörlerdir.

  • $a++
  • ++$a
  • $a–
  • –$a

şeklinde kullanılabilirler.

<?php

$a = 5;

$b = 3;

$a++;

–$b;

echo $a . ” ” . $b;

?>

şeklinde yazıp çalıştırırsak çıktı olarak “6 2” değerlerini görürüz.

Karşılaştırma Operatörleri Nedir ?

Karşılaştırma Operatörleri, 2 değerin eşitlik, büyüklük, küçüklük, denklik gibi sonuçları kontrol eden Operatörlerdir.

  • Eşittir (==)
  • Eşit Değildir(!=)
  • Büyüktür(>)
  • Küçüktür(<)
  • Denktir(===)
  • Denk Değildir(!==)
  • Büyük ya da Eşittir(>=)
  • Küçük ya da Eşittir(<=)

Eşittir ve Eşit Değildir

2 değerin eşitliğin kontrol eder.

<?php

$a = 5;

$b = 5;

echo $a == $b;

?>

şeklinde kodumuzu çalıştırırsak ekranda “1” değerini yazdırdığını görmüş oluruz bunun sebebi $a nın $b’ye eşit olması ve true değerinin dönmesi.  Eğer değişkenlerimizin değerleri farklı olsaydı yani,

<?php

$a = 5;

$b = 3;

echo $a == $b;

?>

şeklinde yazıp çalıştırsaydık ekran da herhangi bir değer yazılmamış olacaktı çünkü False değerinin dönmesine sebeb olucaktık fakat

<?php

echo $a != $b;

?>

yazmış olsaydık ekranda hine “1” değerinin yazdırdığını görmüş olurduk çünkü $a’nın değeri $b ye eşit değildir ve True değeri döner.

Büyüktür ve Büyüktür yada Eşittir

2 değerinden birinin diğerinden büyük mü ya da eşit mi gibi durumları kontrol edip sonuca göre True ve ya False döndüren Operatörlerdir.

<?php

$a = 1;

$b = 2;

echo $b > $a;

?>

şeklinde kodumuzu çalıştırırsak ekran “1” çıktısını görürüzü çünkü $b’nin değeri $a’dan büyüktür bu yüzden True değeri döner ve ekrana 1 yazdırır.

<?php

$a = 2;

$b = 2;

echo $b > $a;

?>

yazmış olsaydık ekranda herhangi bir çıktı olmayacaktı çünkü $b’nin değeri $a’dan büyük değildir eşittir! Bu yüzden False değeri döner ve ekrana çıktı olmaz ama bu kodu şöyle yazmış olsaydık ekrana “1” yazısını bastırırdık.

<?php

echo $b >= $a;

?>

şeklinde çalıştırmış olsaydık ekranda “1” yazısını görürdük.

Küçüktür ve Küçüktür ya da Eşittir

2 değerden birinin diğerinden küçük olmasını ya da eşit olmasını inceler ve duruma göre True ve ya False döndürür.

<?php

$a = 5;

$b = 3;

echo $b < $a;

?>

şeklindeki kodu çalıştırırsak ekranda “1” değerinin çıktısını görürüz çünkü $b!nın değeri $a’dan küçüktür ve ekrana True değerini döndürür.

<?php

$a = 5;

$b = 5;

echo $b < $a;

?>

şeklindeki kodu çalıştırırsak ekranda herhangi bir çıktı görmeyiz çünkü $b’nin değeri $a’dan küçüktür ve False değeri döneceği için ekrana bir çıktı yapmaz fakat eğer kodda ufak bir değişiklik yapıp

<?php

echo $b <= $a;

?>

yazmış olsaydık ekranda 1 değerini görürdük çünkü $b’nın değeri $a’dan küçük değil fakat birbirlerine eşittir bu yüzden True değeri döner ve ekrana 1 yazısını bastırır.

Denktir ve Denk Değildir

2 değerin birbirine denk olup olmadığını inceler.

<?php

$a = 5;

$b = 5;

echo $a === $b;

?>

şeklindeki kodu çalıştırırsak ekranda “1” yazısının çıktısını görmüş oluruz çünkü $a ve $b birbirlerine denklerdir.

Peki bunu “==” eşitle yaptığımızdada aynı değeri verdi “Denk ile Eşitin Farkı Ney ?” diye sorabilirsiniz kendinize eşitlikte çok fazla detaya girmeden bir değer döndürürken denklikte böyle değildir. Bunu bir örnek ile açıklamak gerekirse,

<?php

$a = 5;

$b = “5”;

echo $a == $b;

?>

derseniz ekrana “1” yazdıracaktır evet değerler eşittir ama $a int, $b String bir değerdir bu kodda ufak bir değişiklik yapıp

<?php

echo $a === $b;

?>

dersek ekranda herhangi bir çıktı olmadığını görürüz çünkü Denklikte her anlamıyla eşit olmasını istiyoruz ama burada $a int, $b String bir değer taşıdığı için denk olduğunu söyleyemiyoruz.

Mantıksal Operatörler Nedir ?

2 değeri karşılaştırırken araya birden fazla karşılaştırma yapmamızı sağlayan Operatörlerdir.

  • VE (&& – AND)
  • VE YA (|| – OR)
  • ! (Değilse)

şeklinde 3 adet Mantıksal Operatörümüz vardır.

VE(&&) Mantıksal Operatörü

Yapılan karşılaştırmaların hepsi doğru ise True değerini döndürür.

<?php

$a = 10;

$b = 10;

echo ($a == $b) && ($a – $b == 0)

?>

şeklinde kodu çalıştırırsak ekrana 1 değerinin döndüğünü görürüz aslında mantıksal operatörler Matematik dersindeki Mantık konusuyla aynıdır.

VE YA(||) Mantıksa Operatörü

Yapılan karşılaştırmalardan bir tanesi doğru ise True değerini döndürür.

<?php

$a = 2;

$b = 5;

echo ($a == $b) || ($a + $b == 7)

?>

şeklinde kodu çalıştırırsak ekrana 1 değerini döndüğünü görürüz ilk karşılaştırmamız olan $a eşit $b’nin sonucu yanlış olabilir ama “VE YA” operatörü sadece 1 tane doğru aradığı için ve 2. karşılaştırma olan $a ve $b’nin değerlerinin toplamı 7’ye eşit olduğu için True değeri geriye dönüp “1” değeri ekrana bastırılıyor.

Değilse(!) Mantıksal Operatörü

Karşılaştırdığımız işlemlerden birinin değeri ne döndürüyorsa onun tersini döndürür.

<?php

$a = 5;

$b = 5;

echo $a == $b

?>

şu anda True değeri döndürdüğü için “1” yazısını ekran görüyoruz ama ufak bir değişiklik yaparsak.

<?php

echo !($a == $b);

?>

yaparsak $a değeri $b ye eşit olsa bile ekrana “1” yazmaz çünkü biz “!” işaretini koyarak değilse demek istedik ve bu da bize True’nun tersi olan False değerini döndürdü bize böylece ekranda herhangi bir çıktı görmemiş olduk.

 

Evet arkadaşlar PHP’de Operatörler dersimizin sonuna geldik. Bir sonraki dersimizde Koşullu İfadelere başlamış olacağız.